Wie door de Molensteeg loopt, ziet een neergelaten rolluik voor de ingang van mijn speelhal, Redlight Casino. Het ziet eruit alsof de speelhal al een tijdje gesloten is. Dat klopt. De hal is sinds 19 maart 2012 dicht en op de daarin opgestelde speelautomaten ligt inmiddels een dikke laag stof. Achter deze treurige aanblik gaat een lange bestuurlijke en juridische geschiedenis schuil die ruim drieëntwintig jaar geleden begon met een zakelijke lening waarmee ik de nog resterende financiële relatie met de familie Endstra heb beëindigd.

De lening 
Op 24 februari 2003 sloot ik namens de moedermaatschappij van mijn speelhallen een miljoenenlening af bij vastgoedondernemer Jan-Dirk Paarlberg. Op dat moment was Paarlberg een onomstreden zakenman die onder meer bevriend was met Neelie Kroes. De VVD-coryfee hield toen kantoor in het koetshuis van Paarlbergs kasteel Bolenstein in Maarssen. In 2004 zou zij Eurocommissaris worden. Er was geen aanleiding om te veronderstellen dat met Paarlberg of zijn geld iets mis was.

Dat veranderde enkele jaren later.

Op 2 februari 2006 legde het Openbaar Ministerie beslag op de nog niet volledig afgeloste vordering van Paarlberg op mijn bedrijf. De openstaande schuld bedroeg toen nog 2,8 miljoen euro. In de beslagstukken verbood het OM mij nog langer betalingen aan Paarlberg te verrichten.

De financiering van Paarlberg kwam vervolgens centraal te staan in de Bibob-procedure die de gemeente Amsterdam tegen mijn speelhallen voerde.

College van Beroep
Op 12 maart 2012 oordeelde het College van Beroep voor het bedrijfsleven dat toenmalig burgemeester Eberhard van der Laan in 2011 terecht vergunningen had geweigerd die ik had aangevraagd om de exploitatie van mijn speelhallen voort te zetten. De nog bestaande financieringsrelatie met Paarlberg vormde de enige rechtsgeldige Bibob-grond voor de weigering van de vergunningen voor mijn speelhal in de Molensteeg en mijn andere speelhal aan de Oudezijds Achterburgwal.

De gemeente liet er vervolgens geen gras over groeien. Binnen zeven dagen moesten mijn speelhallen dicht. Ik was genoodzaakt al mijn personeel te ontslaan, onder wie mijn eigen vriendin.

‘Dubieuze partijen’
Jaren later vertelt Pierre van Rossum, directeur Openbare Orde en Veiligheid van de gemeente Amsterdam, in aflevering 7 van de podcast De jacht op het Heineken-losgeld van Follow the Money dat zich na de sluiting allerlei ‘dubieuze partijen’ bij de gemeente meldden die mijn speelhallen wilden kopen en vervolgens niet meer van zich lieten horen. Van Rossum wilde geen namen van die ‘dubieuze partijen’ noemen toen FTM hem daarnaar vroeg.

Er diende zich in diezelfde periode ook een andere mogelijkheid aan.

Stadsgoed N.V.
Op 24 september 2013 liet Stadsgoed N.V. de gemeente in een e-mail weten mijn panden Molensteeg 1 en Oudezijds Achterburgwal 30 te kunnen kopen en Molensteeg 1 direct te kunnen verhuren aan gokbedrijf Lucky Jack, in de correspondentie beschreven als ‘Bibob-proof’, voor 120.000 euro per jaar, exclusief btw.

Stadsgoed presenteerde de mogelijkheid aan de gemeente als een ‘buitenkansje om controle over deze “gevoelige” panden te krijgen’. De gemeente wees het voorstel van Stadsgoed af, zo blijkt uit in 2022 op grond van de Wob openbaar gemaakte correspondentie.

Nadat het voorstel van Stadsgoed intern was besproken en afgewezen, schreef Eline Koomen van de afdeling Openbare Orde en Veiligheid op 26 september 2013 over de te volgen strategie met betrekking tot de panden en de daarin gevestigde speelhallen: ‘Rustig afwachten en uitroken.’

De namen van Koomen en haar twee geadresseerde collega’s van het Coördinatieteam Wallen, Ingrid Jansma en Cees Schot, zijn bekend omdat die in de eerste verstrekking van dit Wob-stuk eind 2021 gewoon leesbaar waren. Dit specifieke document is begin 2022 bij herstelbesluit gecorrigeerd en opnieuw openbaar gemaakt, waarbij de namen van de ambtenaren alsnog werden zwartgelakt.

Het waren uitgerekend Jansma en Schot die zich onmiddellijk met de behandeling bemoeiden toen de nieuwe exploitant van de speelhallen zijn vergunningaanvragen op 11 maart 2014 indiende. Later raakte ook Koomen nauw bij die behandeling betrokken.

Brief van het Openbaar Ministerie
Dat de betrokkenheid van mevrouw Koomen niet beperkt bleef tot deze beginperiode, blijkt uit een document waarvan de volledige inhoud pas onlangs bekend is geworden.

In aanloop naar de gelijktijdige behandeling op 2 september a.s. van verschillende bestuursrechtelijke zaken over de speelhallen verstrekte de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op verzoek van de koper een brief van het Openbaar Ministerie van 6 april 2021. Daaruit blijkt dat de Terrel-officieren van justitie L.N. Stempher en E. Duijts zich rechtstreeks tot Koomen richtten over de verkoop van mijn panden. Zij schreven dat het OM niet aan de overdracht wilde meewerken.

Uit eerder Woo-onderzoek was al gebleken dat het OM over ‘de zaak’ contact onderhield met iemand van wie in correspondentie met de gemeente alleen de voornaam ‘Eline’ leesbaar was gebleven. Het OM kwalificeerde die openbaarmaking later als een datalek en verzocht mij het betreffende screenshot van mijn website te verwijderen, aan welk verzoek ik gevolg heb gegeven. De inmiddels volledig bekend geworden brief van 6 april 2021 bevestigt het eerdere vermoeden dat de ‘Eline’ met wie het OM over ‘de zaak’ contact onderhield, Eline Koomen was.

De beelden
Bijna dertien jaar na die interne e-mail van mevrouw Koomen zijn haar woorden ‘rustig afwachten en uitroken’ bijna letterlijk zichtbaar op de Wallen. Mijn speelhal in de Molensteeg is nog steeds dicht. Hetzelfde geldt voor Redlight Casino aan de Oudezijds Achterburgwal 30. Bekijk de recente foto’s: ruim veertien jaar na de sluiting zitten beide bedrijfsruimtes midden in de drukstbezochte buurt van Amsterdam nog altijd ongebruikt achter metalen rolluiken en leveren ze geen exploitatie- of huurinkomsten op.

Procedures stapelen zich op
Het ‘rustig afwachten en uitroken’ duurt intussen al jaren. Sinds de nieuwe exploitant van de speelhallen in maart 2014 zijn vergunningaanvragen indiende om de hallen weer te kunnen exploiteren, zijn die vergunningen nooit door de gemeente verleend. De Kansspelautoriteit verleende in 2014 wél exploitatievergunningen, maar trok die na bemoeienis van het OM weer in. Voor de nieuwe exploitant volgde de ene procedure op de andere.

Zelf werd ik in 2020 in verband met het bezit van diezelfde panden opnieuw strafrechtelijk vervolgd. De rechtbank sprak mij op 11 november 2024 opnieuw vrij, maar het Openbaar Ministerie ging in hoger beroep. Dat pakte niet zo goed uit voor het OM. In hoger beroep verklaarde het gerechtshof het OM op 1 mei 2026 niet-ontvankelijk, omdat sprake was van een tweede vervolging voor hetzelfde feit waarover in 2009 al onherroepelijk was beslist. En dat is in strijd met het ne bis in idem-beginsel.

Raad van State
Woensdag 2 september 2026 krijgt deze bizarre geschiedenis opnieuw een vervolg. Dan behandelt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State meerdere zaken die rechtstreeks verband houden met de overname en vergunningverlening van de speelhallen.

Het zal dan gaan over besluiten van de gemeente Amsterdam en de Kansspelautoriteit, ingetrokken vergunningen, buiten behandeling gestelde vergunningaanvragen, Bibob-adviezen, Wob-stukken en juridische bevoegdheden.

Over speelhallen die in 2012 op last van de gemeente binnen zeven dagen moesten sluiten en waarvoor zich na de sluiting volgens de directeur OOV allerlei ‘dubieuze partijen’ bij de gemeente meldden.

Over ‘gevoelige panden’ die Stadsgoed N.V. in 2013 in overleg met de gemeente wilde kopen om daar ‘controle’ over te krijgen. En over ambtenaren die het ‘buitenkansje’ afwezen en intern bepaalden wat er met de speelhallen en de panden moest gebeuren: ‘Rustig afwachten en uitroken.’

Ruim veertien jaar na de sluiting hoeft niemand zich meer af te vragen hoe letterlijk dat ‘rustig afwachten en uitroken’ moet worden opgevat. De speelhallen en de panden waarin deze zijn gevestigd, zijn in 2018 weliswaar op papier verkocht onder de voorwaarde van vergunningverlening, maar de rolluiken zitten nog steeds potdicht.