Het Financieele Dagblad publiceerde op 15 december 2025 een interview met landsadvocaat Reimer Veldhuis die jaren geleden samen met Ernst Hirsch Ballin (CDA), die minister van Justitie was tijdens de IRT-affaire, een lange annotatie schreef bij de uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven in mijn Bibob-procedure.

Annotatie
In de genoemde annotatie uit 2013 waren ‘schriftgeleerden’ Hirsch Ballin en Veldhuis erg te spreken hoe het College in de uitspraak in mijn Bibob-zaak d.d. 12 maart 2012 was omgegaan met mijn onherroepelijke vrijspraak.

In de strafzaak Kolbak was ik volledig vrijgesproken, maar in de parallel lopende Bibob-procedure werd ik alsnog bestraft: ik kreeg geen vergunningen meer om de exploitatie van mijn speelhallen op de Wallen voort te zetten. Dat niet alleen. Onder voorzitterschap van Reinier van Zutphen – de huidige Nationale ombudsman die mijn klacht over chantagepraktijken van het OM niet in behandeling wenste te nemen – oordeelde het College tevens dat de bestuursrechter bij het beoordelen van een Bibob-zaak, na een onherroepelijke vrijspraak in de strafzaak, wel degelijk soms mag uitgaan van gepleegde strafbare feiten waarvan de betrokkene eerder is vrijgesproken. Letterlijk stelde het College:

‘Overigens sluit het College niet uit dat een bestuursorgaan in het kader van de b-grond aannemelijk kan maken dat een betrokkene bepaalde strafbare feiten, waarvan hij of zij door de strafrechter onherroepelijk is vrijgesproken, heeft begaan. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn indien het bestuursorgaan dit kan onderbouwen met zorgvuldig vastgestelde feiten en omstandigheden, die door de strafrechter niet in zijn beoordeling zijn betrokken.’

College versus de Afdeling
In de benadering van het College konden Hirsch Ballin en Veldhuis zich helemaal vinden, ondanks dat dit afweek van de visie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Uit jurisprudentie van de Afdeling volgt juist dat een verdenking van strafbare feiten ná een onherroepelijke vrijspraak geen rol kan en mag spelen in de te beoordelen zaak.

De Afdeling hanteert als rechtstatelijk uitgangspunt dat het oordeel of iemand wel of geen strafbare feiten heeft gepleegd, uitsluitend is voorbehouden aan de strafrechter en niet aan een bestuursrechter. Dat geldt immers ook in Europees recht. Bestuursrechtdeskundigen Hirsch Ballin en Veldhuis vinden de benadering van het College echter beter, zo blijkt uit hun annotatie.  

De zaak Castor
Tijdens het FD-interview met de landsadvocaat kwam uiteraard de strafzaak Castor ter sprake. Daarin raakte het Openbaar Ministerie zelf in opspraak omdat het kennis had genomen van vertrouwelijke correspondentie tussen de verdachte vermogensbeheerder Box Consultants en hun raadslieden van het Amsterdamse advocatenkantoor Stibbe. Het OM had deze correspondentie ook nog bewaard. Het verschoningsrecht was derhalve geschonden. Het OM had nu zélf een advocaat nodig.

Pels Rijcken
Het eveneens in opspraak geraakte kantoor Pels Rijcken werd ingeschakeld, waar ik in het verleden ook wel eens brieven van heb ontvangen. De bij Pels Rijcken werkzame landsadvocaat Reimer Veldhuis verdedigde het schenden van het verschoningsrecht door het OM. Dat kon best, vond hij. Voor zijn adviezen en andere werkzaamheden voor het OM in die zaak factureerde Veldhuis ‘hoge bedragen’. Bij elkaar opgeteld zo’n 3 miljoen euro. Op kosten van de belastingbetaler.

Volgens advocaat Tim de Greve van Stibbe had het veel goedkoper gekund als het OM en de landsadvocaat van meet af aan ‘eerlijk’ waren geweest. Maar eerlijkheid is nu eenmaal niet de voornaamste drijfveer van het OM weet ik uit ervaring.

Frame
Toen Veldhuis door de journalist van het FD werd geconfronteerd met de opmerking van De Greve dat de belastingbetaler beter af was geweest als het OM en de landsadvocaat vanaf het begin ‘eerlijk’ waren geweest, reageerde Veldhuis: “Dit soort stellingen zijn een bekend frame van de wederpartij.”

Een typerende reactie voor iemand uit het OM-kamp. Wie is er nu aan het framen? Niet Tim de Greve. Waarom erkende Veldhuis in het FD niet gewoon dat De Greve gelijk heeft? Is dat nou zó moeilijk? Het erkennen van fouten zit kennelijk niet in het DNA van de landsadvocaat.  

Kernwaarde van vertrouwelijkheid
Het OM seponeerde de strafzaak tegen Box Consultants uiteindelijk en Veldhuis kreeg een waarschuwing van de tuchtrechter. De landsadvocaat kreeg die waarschuwing niet zomaar. Ondanks een onherroepelijke rechterlijke uitspraak waarin was vastgesteld dat bepaalde e-mails onder het verschoningsrecht vielen, werden die vertrouwelijke e-mails niet door het OM vernietigd. Volgens de tuchtrechter raakt het blijven bewaren van vertrouwelijke gegevens – zelfs als in rechte is vastgesteld dat dit niet is toegestaan – de kernwaarde van vertrouwelijkheid.

Strafzaak tegen Sywert van Lienden
Het gedrag van het OM en de landsadvocaat in de strafzaak Castor verdient geen schoonheidsprijs.

In een andere strafzaak die het OM is gestart tegen Sywert van Lienden en zijn compagnons in de mondkapjesdeal, lijkt het verschoningsrecht eveneens te zijn geschonden. De veertien bij de rechter-commissaris bevraagde rechercheurs konden zich vrijwel niets herinneren van hun speurwerk in de computers van de verdachten, zo meldt het FD op 11 januari jl.. Alsof de getuigen vooraf zijn geïnstrueerd door het OM.

De rechters van de Rotterdamse rechtbank vinden dat massale geheugenverlies niet erg geloofwaardig. Omdat met name voorzitter Jacco Janssen dat niet onder stoelen of banken stak, achtte het OM de rechters vooringenomen en besloot het de rechtbank te wraken. Of deze uitzonderlijke stap (rechters worden zelden door het OM gewraakt) zorgt voor meer vertrouwen in het OM waag ik te betwijfelen. Woensdag 28 januari doet de wrakingskamer uitspraak.  

Cultuuromslag
Wanneer kijkt het OM eens kritisch naar zichzelf? Volgens mij heeft ons aller OM dringend behoefte aan een cultuuromslag. Een nieuwe werkcultuur waarin niet meer wordt gelogen en zaken worden achtergehouden, een cultuur waarin de rechtstaat wordt gerespecteerd en geen kansloze zaken jarenlang worden aangehouden en tegen beter weten in worden voortgezet. Maar wie begint daarmee? Wie geeft het startsein? Rinus Otte?