‘Gejuich op stadhuis na vonnis Yab Yum’, kopte Het Parool op 8 juli 2009. Een dag eerder had de Raad van State geoordeeld dat het beroemde bordeel Yab Yum terecht was gesloten door de gemeente. De uitspraak kan op het stadhuis ‘in een lijstje aan de muur’ vindt de krant.

‘Extra zorgen’
De Wet Bibob, waar bij de toepassing ervan CIE-informatie kan bijdragen tot sluiting van bedrijven, had in de Yab Yum-zaak voor de hoogste bestuursrechter stand gehouden. ‘De familie Barazani, die een trits zaken aan het Damrak bezit, en eigenaar Marcel Kaatee van twee speelautomatenhallen op de Wallen zullen zich extra zorgen maken aangezien zij ook in grote Bibobzaken zijn verwikkeld’, schreef misdaadjournalist Paul Vugts aan het slot van zijn artikel in Het Parool.

Waarom zou ik me extra zorgen moeten maken? O ja, dat is waar ook. De krant had op 3 juli 2009 mijn integrale vrijspraak in het hoger beroep van het Kolbak-proces gemist. Het Parool schreef er namelijk geen letter over.

Van Traa-rapport
Burgemeester Job Cohen, wethouder Lodewijk Asscher en andere beleidsbepalers beweren met regelmaat dat vastgoed op de Amsterdamse Wallen in handen is van criminelen. Die zouden de dienst uitmaken in het gebied. Zij verwijzen dan vaak naar het Van Traa-rapport uit 1996 waarin werd beweerd dat 16 ondernemers met criminele antecedenten actief waren op de Wallen. De bronnen die voor het Van Traa-onderzoek waren geraadpleegd (geïnterviewde politie- en justitieambtenaren) doelden onder meer op de Heineken-ontvoerders.

‘Piet Leeghwater’
Hoewel daar geen gedegen strafrechtelijk onderzoek aan ten grondslag lag, werd in het Van Traa-rapport gesteld dat Willem Holleeder en Cor van Hout het Casa Rosso imperium in hun bezit hadden. Wallenbewoner ‘Piet Leeghwater’ meende het ook te weten. ‘Piet’ is al veertig jaar woonachtig in het Wallengebied en was destijds actief betrokken bij het overleg tussen politie, justitie en de gemeente. Een vooraanstaande bewoner dus.

Op 22 februari 2008 kreeg ‘Piet’ van Nieuw Amsterdams Peil (het elektronische weekblad van de studenten Journalistiek aan de UvA) een podium om het Van Traa-rapport nog eens aan te prijzen:

‘Zestien criminele groeperingen telde de commissie Van Traa. De meeste zitten er nu nog steeds. Het blijft raar. Het is het oudste stukje Amsterdam en dat geef je zó uit handen.’

Volgens ‘Piet’, een gefingeerde naam, had Holleeder vijf panden op de Wallen.

‘Dat was hier al jaren bekend, maar er gebeurde niks. Politie, justitie of de fiscus zag je niet in de buurt. Er liepen wel agenten op straat maar dat was niet genoeg. Jullie moeten ook achter de gevels kijken, riepen we jarenlang.’

‘Het criminele volk heeft zijn hand overspeeld’
De in 2003 ingevoerde Wet Bibob kwam voor Wallenbewoner ‘Piet’ als een geschenk uit de hemel. ‘Eindelijk gerechtigheid. Ik ben zo blij’, liet de bewoner met de gefingeerde naam weten in het interview met de studenten van de UvA.

‘Dat het zo lang duurde met die Bibob wet, daar kijk ik niet van op. Dat kost jaren. Nu pas sneuvelen de eerste criminelen. Die zijn nu boos dat hun panden worden afgepakt. Maar het criminele volk heeft zijn hand overspeeld. Geen wonder dat de overheid op een gegeven moment zegt: zo kan het niet langer. Ze hadden het allemaal kunnen weten. Als ze wat minder gejat, geroofd en gestolen hadden, dan hadden ze nou de gemeente ook niet achter zich aan gehad.’

Wat ‘Piet’ betreft mogen alle ramen op de Wallen worden gesloten. ‘Het mikken is nu op een ander soort toeristen die van een hapje en een drankje houden en kunst en cultuur kunnen waarderen’, aldus ‘Piet’.

Onderzoeken
In tegenstelling tot wat ‘Piet Leeghwater’ meent te weten, is vanaf 1994 meermaals en uitvoerig onderzoek gedaan naar vermeende bezittingen van Holleeder op de Wallen. Dat ‘Piet’ daar als vooraanstaande bewoner en bondgenoot van de politie en de gemeente geen weet van heeft is vreemd, want de Wallenbuurt is net een dorp. Binnen een uur wist vrijwel elke Wallenondernemer en bewoner van de grootschalige politieacties in april en in juni 1996 in de Molensteeg. Behalve kennelijk de onnozele ‘Piet Leeghwater’.

In oktober 1997 en in juli 2005 hebben opnieuw politieonderzoeken plaatsgevonden in de Molensteeg en aan de Oudezijds Achterburgwal. Citypeak en Kolbak waren grote strafrechtelijke onderzoeken. Die beperkten zich niet tot het voeren van een paar gesprekjes met politiemensen zoals bij het Van Traa-onderzoek op de Wallen het geval was. Bij Citypeak en Kolbak was sprake van jarenlang observeren en afluisteren van verdachten, resulterend in inbeslagnames van complete administraties die minutieus werden nageplozen door specialisten van de FIOD. Onderzoeken die werden geleid door crimefighters als Fred Teeven en Koos Plooij. Niet de minsten.

De betrokken officieren van justitie en rechters moesten uiteindelijk concluderen het hardnekkige gerucht over crimineel vastgoed op de Wallen niet was gebaseerd op feiten.

Bibob
Oude verhalen over Heineken-ontvoerders op de Wallen waren opgerakeld door Willem Endstra en Thomas van der Bijl, zonder dat zij enig kloppend of verifieerbaar feit noemden. Voor het Openbaar Ministerie was dat voldoende om aan het einde van het Hoger Beroep van het Kolbak-proces een laatste poging te doen om mijn ‘Wallenpanden’ te relateren aan criminaliteit. De advocaten-generaal betoogden dat de panden van ‘afpersing of enig ander misdrijf’ afkomstig zouden zijn. Kennelijk wilde het OM de gemeente Amsterdam zo bijdragen aan de Bibob-procedure die burgemeester Cohen in januari 2008 was gestart om mijn speelhallen te sluiten.

Het Kolbak-arrest
Het Amsterdamse gerechtshof vond de bewijsmiddelen die het OM had aangeleverd over vermeend vastgoedbezit van Willem Holleeder op de Wallen verre van overtuigend. Op 3 juli 2009 stelde het hof in het Holleeder-arrest:

‘Voor zover de advocaten-generaal aan hun vordering ten grondslag hebben gelegd dat de Wallenpanden afkomstig waren uit afpersing, stelt het hof dat daarvoor onvoldoende bewijs voor handen is. Die afpersing is ook niet aan de verdachte ten laste gelegd. Wat betreft de stelling van de advocaten-generaal dat die panden afkomstig waren uit enig ander misdrijf dan afpersing, geldt eveneens dat dit niet kan worden bewezen. De advocaten-generaal hebben geen bewijsmiddelen genoemd die erop duiden dat Endstra in 1996 de Wallenpanden met crimineel vermogen heeft gekocht. Het hof heeft zodanig bewijs in het Kolbakdossier niet aangetroffen en kan ook overigens niet vaststellen dat de Wallenpanden uit enig misdrijf afkomstig waren. De verdachte moet daarom van dit onderdeel van de tenlastelegging worden vrijgesproken’.

Opluchting
Met de inmiddels onherroepelijke gerechtelijke uitspraak dat niet is vastgesteld dat de Wallenpanden ‘uit enig misdrijf afkomstig’ zijn, verwijst het hof alle speculaties dat losgeld van de Heinekenontvoering op de Amsterdamse Wallen zou zijn geïnvesteerd naar de prullenbak. Wat een opluchting moet dit ook zijn geweest voor Jan Otten en Casa Rosso. Eindelijk is een einde gekomen aan jarenlange geruchten die alsmaar bleven hangen in de buurt.

Gejuich op het stadhuis?
Dat mijn panden niet van enig misdrijf afkomstig zijn is een conclusie die ook door de burgemeester en wethouders met gejuich moet zijn begroet. De gemeente verkeerde immers in de veronderstelling dat ze in handen waren van de onderwereld. Niet dus. In gedachte zag ik Job Cohen al in een polonaise achter Lodewijk Asscher aan lopen, met daarachter Els Iping, u weet wel, de voorzitter van stadsdeel Centrum die allemaal regeltjes bedenkt waar ondernemers aan moeten voldoen om bewoners als ‘Piet Leeghwater’ te behagen.

‘Extra zorgen’
Door de feeststemming zijn de bestuurders vast vergeten mij te feliciteren met mijn vrijspraak dacht ik de eerste week na het Kolbak-arrest. Nu felicitaties van het stadsbestuur zo lang uitblijven vraag ik mij af of het stadhuis wel zo blij is met het oordeel van het hof dat mijn panden niet van enig misdrijf afkomstig zijn. Zou ik me daarom ‘extra zorgen’ moeten maken zoals Het Parool 5 dagen na mijn vrijspraak schreef?