Op 16 juni 2009 stuurde ik samen met collega-wallenondernemers Jan Otten en Jan Broers een open brief naar de raadsleden van stadsdeel Centrum. Wij deden een oproep aan het gemeentebestuur om uitspraken over maffia en criminele investeringen in vastgoed in het Wallengebied eindelijk eens te onderbouwen met feiten of anders te stoppen met het op dergelijke wijze criminaliseren van onze buurt.

Els Iping
Stadsdeelvoorzitter Els Iping (PvdA) was Oost-Indisch doof voor onze oproep. In haar schriftelijke reactie van 22 september jl. schreef ze: “U vraagt in uw brief om een gedegen en onafhankelijk onderzoek naar de criminaliteit op de Wallen.” Is nergens voor nodig, vindt de voorzitter van stadsdeel Centrum. Dat is al onderzocht, beweerde ze met een verwijzing naar een rapportage van haar eigen bestuursdienst over het 1012-project dat aan de deelraad en aan de gemeenteraad is gezonden.

Wij hadden echter gevraagd om een onafhankelijk feitenonderzoek naar de door bestuurders beweerde criminele miljoenen waarmee vastgoed op de Wallen zou zijn aangekocht. Dat is toch echt iets anders dan gekleurde analyses van de gemeente over criminaliteit op de Wallen in algemene zin.

NV Wallen
Onlangs lanceerde de Amsterdamse VVD een plan om een vastgoedvehikel genaamd NV Wallen op te richten. Net als NV Stadsgoed, NV Zeedijk, NV Stadsherstel en allerlei woningcorporaties, zou NV Wallen panden moeten opkopen uit het zogenaamde criminele circuit. Welke criminele panden de VVD voor ogen heeft, dat vertelden de liberalen er niet bij. De gemeente is met haar partners al verreweg de grootste vastgoedbezitter op de Wallen concludeerde Vrij Nederland eerder dit jaar aan de hand van informatie van het Kadaster.

Criminele inmenging in de rosse buurt?
Stevige uitspraken van bestuurders over het aanpakken van maffia en onderwereld op de Wallen doen het altijd goed bij kiezers. Het levert stemmen op. Maar als er werkelijk sprake is van criminele inmenging in de rosse buurt, zoals wordt beweerd, waarom treden politie en justitie daar dan niet tegen op? Zelfs met de Wet Bibob heeft de gemeente nog geen bedrijf op de Wallen kunnen sluiten. Het heeft er alle schijn van dat de bestuurders er helemaal naast zitten met hun veronderstellingen over crimineel vastgoed.

De Geerts-panden
Zonder aan te tonen dat ze van misdaad afkomstig zijn is NV Stadsgoed door de gemennte – met tientallen miljoenen aan garantstellingen – in staat gesteld om prostitutiepanden van seksbaas Charles Geerts op te kopen. Geerts moet van de gemeente de buurt uit. Wethouder Lodewijk Asscher noemt hem ‘een crimineel of criminogeen persoon’.

Red Light Fashion
In de prostitutiepanden van Geerts zijn nu modeateliers gevestigd. Mevrouw Hoitink, de projectleidster van ‘Red Light Fashion’, beweert dat elke ontwerper voor het gebruik ervan 600 euro per maand betaalt. Het stadsdeel stelt daarentegen dat alleen de energierekening in rekening wordt gebracht. Wie moeten we nou geloven? Er wordt in elk geval fors verlies geleden op deze vastgoedinvestering.

Universiteit van Amsterdam
Omdat mevrouw Iping de strekking van onze brief van 16 juni niet wil begrijpen, hebben wij de bestuurders nogmaals opgeroepen onafhankelijk onderzoek te laten verrichten naar ‘criminele wallenpanden’. Wij hebben voorgesteld de Universiteit van Amsterdam hiervoor te benaderen.

Het aantal gevallen dat vastgoed op de Wallen met crimineel geld is gekocht is waarschijnlijk op één hand te tellen dus zo lang hoeft het onderzoek niet te duren. Professor Bovenkerk zou het onderzoek kunnen leiden. Hij was betrokken bij het opstellen van het Van Traa-rapport en is bekend met de buurt. Inmiddels is hij gepensioneerd en als emeritus-hoogleraar verbonden aan de UvA, die door The Times wordt gerekend tot de vijftig beste universiteiten ter wereld.

De hoge positie wordt verklaard omdat “op de UvA uitstekende onderzoekers actief zijn,” meldde de woordvoerder van de universiteit in Het Parool van 8 oktober 2009. De goede onderzoekskwaliteiten van UvA zagen wij terug in het rapport ‘Macht op de Wallen’ dat begin dit jaar verscheen. Studenten politicologie concludeerden daarin dat ondernemers door de gemeente zijn genegeerd bij de totstandkoming van het Wallenplan, dat vervolgens op een sluwe wijze aan de bewoners is gepresenteerd (“wie tegen ons plan is, steunt vrouwenhandel!”).

Commissievergadering Algemene Zaken
Op 11 november 2009 heb ik tijdens de commissievergadering Algemene Zaken van stadsdeel Centrum onze nieuwe brief voorgelezen en verspreid onder de raadsleden. Ons verzoek om een feitenonderzoek was nu onderbouwd met het onherroepelijke Kolbak-arrest van 3 juli 2009 met een definitief oordeel over de Wallenpanden, een artikel uit het NRC en onze aanbeveling om de Universiteit van Amsterdam het onderzoek te laten uitvoeren.

Inspreken. Hoe gaat zoiets. Je naam wordt afgeroepen en dan loop je rustig naar een stoel met een microfoon ervoor en steekt van wal. Filmproducent, regisseur en cameraman Frans Bromet was er die middag bij, evenals mijn vriendin Priscilla, Jan Otten en zijn vrouw en natuurlijk Monique en Jan Broers. De camera liep.

‘U heeft nog een halve minuut’
Mijn spreektijd bedroeg 3 minuten. Stadsdeelvoorzitter Els Iping had duidelijk geen interesse in ons verhaal. Met rollende ogen van verontwaardiging keek ze naar de voorzitter van de commissievergadering, ook een PvdA-er, toen ik haar schriftelijke reactie op onze brief ‘gebrekkig’ noemde. Vervolgens ging ze onbeleefd door mijn voordracht heen praten met de voorzitter. Die had alleen aandacht voor de klok: “U heeft nog een halve minuut!”, klonk het midden in mijn betoog. Een paar seconden eerder had de griffier met onze brief gewapperd om mijn aandacht te trekken. ‘Is die brief officieel ingediend of niet?’ vroeg ze. Alsof dat niet even kon wachten.

Na exact 3 minuten was mijn spreektijd voorbij. De voorzitter wilde weten of ik een antwoord verwachtte op de voorgedragen brief die nota bene eindigde met: ‘in afwachting van uw reactie’. “Ja, natuurlijk”, riep ik na de ontluisterende ervaring en nam weer plaats op de publieke tribune. Even later werden raadsleden van de SP en D66 tijdens hun inspreekbeurt afgesnauwd door de PvdA-voorzitter, terwijl de andere aanwezige PvdA-raadsleden gniffelend toekeken. Zó wordt de Amsterdamse binnenstad dus bestuurd.