Twee weken na mijn integrale vrijspraak in de strafzaak Kolbak hebben mijn vriendin Priscilla en ik een interview gegeven aan Panorama. Het weekblad wilde weten hoe wij het ‘proces van de eeuw’ tegen hoofdverdachte Willem Holleeder hadden beleefd. Ik als medeverdachte en Priscilla als partner van iemand die jarenlang door justitie en in de media is neergezet als ‘stroman’ en ‘boekhouder’ van Holleeder. Onterechte kwalificaties waar ik zo snel mogelijk vanaf moest zien te komen.

Geen aanbeveling
‘Stroman’ of ‘boekhouder’ van Holleeder, zoals het OM mij herhaaldelijk aanduidde tijdens het proces, bleek geen aanbeveling te zijn in het zakelijk verkeer. Bankrekeningen werden opgezegd, de burgemeester gaf aan geen nieuwe vergunningen meer te verlenen voor mijn speelhallen op de Wallen en de speelautomatenbrancheorganisatie VAN royeerde mij als lid.

Zelfs de Autoriteit Financiële Markten oefende druk uit door mijn accountant dringend te adviseren afscheid van mij te nemen als klant. Als het advies niet zou worden opgevolgd kon het accountantskantoor om de haverklap controles verwachten, zo waarschuwden de medewerkers van de AFM. Prompt daarop ontving ik een brief van het accountantskantoor. ‘Bij het doornemen van de klantenportefeuille’ was het kantoor tot de ontdekking gekomen dat mijn bedrijven niet meer ‘in het klantenprofiel’ pasten.

Voorpagina
De Panorama met het interview waarin ik voor eens en altijd duidelijk wilde maken dat ik niet ‘de boekhouder van Holleeder’ ben, zou verschijnen tijdens onze vakantie in Amerika.

Uit de vele sms-berichten die vrienden en bekenden ons op 29 juli stuurden begrepen wij dat de Panorama met het interview inmiddels in de winkels lag. Er werd met verbazing op gereageerd. Dat kwam vooral door de voorpagina. Hoewel Priscilla en ik elkaar hadden beloofd niet ‘online’ te gaan tijdens onze vakantie, verbrak ik die belofte en verschafte mijzelf toegang tot de digitale snelweg. In Yosemite National Park is dat nog niet zo eenvoudig.

Op de PC in de lobby van The Evergreen Lodge, waar wij verbleven, zocht ik de website van Panorama op. De cover van de nieuwe editie werd daarop getoond. Ik schrok. Niet van de dame die mij met sensuele blik aanstaarde maar van de hoofdletters eronder: HOLLEEDERS BOEKHOUDER. Daarmee bevestigde Panorama wat het OM de afgelopen 3,5 jaar over mij had geroepen.

‘Boekhouder van Holleeder’ geen aanbeveling
De echte boekhouder van Willem Holleeder, de heer R. uit Leusden, had op 1 november 2007 een verklaring afgelegd in de zaak Kolbak. Tijdens zijn getuigenis bood hij aan Holleeder zijn excuses aan voor het beëindigen van de relatie nadat Holleeder op 30 januari 2006 was gearresteerd. “Sorry dat ik het zeg mijnheer Holleeder, maar het is geen aanbeveling de boekhouder van Holleeder te worden genoemd.”  

Het bedrijf van de man was de vorige dag met naam en toenaam genoemd in het Financieel Dagblad als het administratiekantoor dat Holleeders financiële administratie verzorgde en zijn belastingaangiften deed. Dat had R. klanten gekost.

‘Miljoenen ben ik niet tegen gekomen’
Het OM en veel journalisten die het proces volgden vonden de getuigenis van de echte boekhouder van Holleeder – hij was dit van 1995 tot 2006 – niet interessant. De boekhouder verklaarde: “In de pers wordt wel gezegd dat Holleeder miljoenen had maar die ben ik niet tegen gekomen”. Voor de meeste journalisten bleef ik daarom ‘de boekhouder van Holleeder’, waarschijnlijk tot opluchting van de getuige en zijn administratiekantoor.

Foute headlines en quotes
Met de foute aankondiging van het interview op de voorpagina had Panorama het tegenovergestelde gedaan dan wat we wilden bereiken. Koppen in kranten en tijdschriften hebben nu eenmaal een indringender effect op lezers dan de inhoud van het achterliggende artikel. De kop ‘HOLLEEDERS BOEKHOUDER’ gekoppeld aan ‘Marcel Kaatee’ op de voorpagina wordt bovendien door meer personen gelezen.

Ook het onderschrift ‘Holleeder verdiende een nieuwe kans. En ik hielp hem daarbij’, was ongelukkig en uit zijn verband gerukt. Ik heb dat niet zo gezegd tijdens het interview. Het is ook niet de strekking van het verhaal. Dat vond ook Mylene de la Haye, die het interview had afgenomen en de foute headlines en quotes eveneens betreurde. Haar valt echter niets te verwijten. Zij was niet verantwoordelijk voor de voorpagina en alle headlines, zo liet de hoofdredacteur van Panorama ons naderhand weten.

Uitgestreken smoel
‘Ik ben GENAAID door het Openbaar Ministerie’ stond op meerdere pagina’s van het interview, alsof dat een quote van mij is. Ik heb dat niet gezegd. Het staat ook niet in het interview. Dat is niet mijn taalgebruik. Hetzelfde geldt voor ‘zijn uitgestreken smoel’ over het gezicht van Officier van Justitie Koos Plooij.

“Dat heb je helemaal niet gezegd,” riep Priscilla verontwaardigd toen ze het interview voor het eerst onder ogen kreeg. Ik had de tekst van Mylene vooraf mogen inzien en had dit inderdaad nog willen opmerken, maar ben het gewoon vergeten. Stom.

Reactie van Panorama
Ondanks eerdere interview-ervaringen met Vrij Nederland, De Telegraaf, het AD, het Financieel Dagblad, Nieuwe Revu, De Pers, Folia, Crimelink en recent Esquire heb ik de vrijheid en invloed van een hoofdredacteur onderschat.

“Er zijn van die dagen dat er wel eens iets tussendoor slipt wat er niet tussendoor zou mogen slippen”, liet Frans Lomans, de hoofdredacteur van Panorama, ons schuldbewust weten nadat wij na onze vakantie een klacht hadden ingediend. Lomans bood zijn welgemeende excuses aan. ‘Holleeders boekhouder’ op de cover stond niet eens tussen aanhalingstekens. Er valt niks meer aan te doen. Het blad is nu eenmaal zo uitgebracht. Wij hebben de excuses van de hoofdredacteur daarom maar aanvaard want naar aanleiding van het interview kwamen ook veel positieve reacties binnen (‘pittig artikel!’, ‘goed stuk’, ‘wat een super artikel!’, etc.).

Goede leerschool
Ik beschouw het Panorama-interview als een goede leerschool. Headlines worden bedacht door de hoofdredactie met maar één doel: om de verkoop te stimuleren. Dit gaat zelden of nooit in samenspraak met de journalist(e) die het artikel heeft geschreven, en al helemaal niet met de geïnterviewde persoon of personen.